| |
 |
Over Moffel en Piertje, Beuker en Pjut en een gesprekje onder het eten.
Over Beuker, Pjut en de Lytse Poppe
|
16 Maart 2010 | 21:14:37
|
|
"Moffel is in mol, no Mem?" (Moffel is een mol, toch Mem?) "Ja leave, Moffel is in mol." "En Piertje is in wjirm?" (En Piertje is een worm?) "Ja, Piertje is in wjirm." Met glimmende ogen kijkt Beuker me aan. "Dan moet Moffel Piertje opeten, want mollen eten wormpjes." Hij neemt een hap brood-met-hagelslag en kijkt Pjut en mij triomfantelijk aan.
Pjut stopt met kauwen. Even lijkt ze uit het veld geslagen, maar dan herstelt ze zich en besluit ze dat haar broer niet gelijk heeft. "Nee, dat fynt Noffel net hekker" (Nee, dat vindt Noffel niet hekker) Om daarna onverstoorbaar verder te kauwen.
Maar al vindt Pjut van niet, ík vind dat Beuker wel degelijk gelijk heeft. Mollen eten piertjes. En dat heet dan een leerzaam kinderprogramma te zijn. Schooltv nog wel. Nee, dat Moffel in de eerste scene in één hap die hele Piertje op zou eten. Dát zou pas leerzaam zijn. Want zo gaat dat in het leven. Mollen eten piertjes.
U hebt geen idee, waarover ik het heb? Ach, dat geeft niets. Dat hoor ik wel vaker. Wellicht typ ik de volgende keer weer iets zinnigs. |
|
|
|
|
Van Pjut die in de sloot viel en Beuker die de ramen lapt.
Over Beuker, Pjut en de Lytse Poppe
|
27 Februari 2010 | 19:59:14
|
|
Het leek een idyllische zaterdagmiddag te worden. Beuker en Pjut speelden buiten. Heit las de krant en ik stopte De Lytse Poppe yn bed. We hadden zo in een wasmiddelreclame gekund. Als modelgezinnetje.
Vanuit de keuken klonk gebonk op het raam. Behulpzaam als altijd was Beuker bezig de ramen te lappen. Met een oude sausroller en met water uit een grote regenplas. Met wilde armbewegingen probeerde ik hem duidelijk te maken dat de ramen zó vies nu ook weer niet waren en dat ze al helemaal niet met een oude roller en regenwater gewassen hoefden te worden. Beuker zwaaide vriendelijk terug.
Toen ik hem vanuit de geopende achterdeur duidelijk had gemaakt dat ik niet zo gecharmeerd was van zijn manier van ramen lappen, vroeg ik hem waar zijn zusje was. "O, die is in de sloot gevallen." zei Beuker doodkalm. In een ogenblik van een seconde flitste het hele rijtje doemscenario's door mijn hoofd. Hoe oud moet een kind zijn, voordat het niet meer verdrinkt in een plas water? "Is ze er al weer uit?" vroeg ik Beuker. Wetende dat de enige sloot met water niet zo heel diep is. "Nee, ze zit er nog in." Mijn hart stond stil. Ik schoot in Nico's klompen (die stonden vooraan) en rende om de garage heen.
Doodgemoedereerd kuierde Pjut in het slootje op en neer. Water gutste over haar laarsjes. De modder zat tot in haar blonde staartjes.
"Buurman heeft ook al gezegd dat we er niet in mogen, hoor." zei Beuker die inmiddels weer naast me stond. |
|
|
|
Van rijmen, hakken en plakken.
Over Beuker, Pjut en de Lytse Poppe
|
15 Februari 2010 | 09:41:37
|
|
Het zinnetje "Hé, dat rijmt" kwam via het zandkasteel bij Beuker binnen en bleef hangen. Waren het eerst woorden die 'bij elkaar hoorden' die rijmden ("Muts,... sjaal. Hé dat rimet"), gaandeweg kwam ook het begrip. En werd er meer gerijmd. En nog meer. En werd er alleen nog maar gerijmd.
"Wat wolst op de bôle, Beuker?" (Wat wil je op je brood, Beuker?)
"Pindakaas,... kindakaas!"
"Wat foar boekje sille wy lêze, Beuker?" (Welk boekje zullen we lezen, Beuker?)
"Zwemmie,... pemmie!"
Maar voor het geval we nog niet doorhadden dat we in het kleutertijdperk aangekomen waren, worden sinds vorige week álle woorden in stukjes geklapt. En dat valt nog niet mee, want probeer maar eens schoor-steen-man-tel te zeggen, tegelijk bij elk stukje in je handen te klappen en dan ook nog eens te tellen uit hoeveel stukjes het woord bestaat.
Het leven valt niet mee, als je kleuter bent. |
|
|
|
Over egeltjes die hardlopen vanwege de winterkou en monniken die het evangelie verkondigen in het jaar 100 v. Chr.
Schoolperikelen
|
04 Februari 2010 | 22:13:21
|
|
Het is doodstil in de klas. Het zijn de enige dagen in het jaar dat er niet fluisterend overlegd wordt. De enige dagen dat juf niet met een van de drie groepen aan de instructietafel zit. Het zijn niet alleen de enige dagen dat de kinderen hun mond houden, het zijn ook de enige dagen dat juf haar mond houdt.
En in die stilte hoor ik ineens links achter me gegniffel. Als ik me half omdraai, kijken twee lachende ogen me aan. In zijn boekje wijst hij me een vraag aan. Hij grijnst en ik lees:
In de winter worden er veel minder egeltjes op de weg doodgereden. Waardoor komt dat?
Het antwoord dat onder 'B' gegeven wordt, blijkt de reden van zijn pret. 'B In de winter is het koud. Egeltjes lopen dan harder om warm te blijven'
Ik grijns naar hem terug en hij hervat zijn toets. De rest van mijn ochtend bestaat uit hier en daar fluisterend een kind op weg helpen, geestelijke bijstand verlenen en zelf de cito-toets maken.
Het is halverwege de ochtend als mijn aandacht getrokken wordt door een vinger aan de andere kant van de klas. Als ik naast haar neer hurk wijst ze op een vraag uit haar geschiedenis taak. Na een verhaaltje over monniken die het Christendom in deze streek verkondigden, volgt de vraag wanneer dit gebeurde.
Nu kun je bij een meerkeuzevraag meestal al één of twee antwoorden meteen van tafel vegen. Maar antwoord A slaat wel alles: In de tijd van de jagers en de verzamelaars. 100 jaar v. Chr.
Ik vind het altijd speciale dagen. Die cito-dagen. Met alleen groep acht en de zinderende spanning van een drie dagen lange toets. |
|
|
|
Over een klein broertje die eindelijk weer eens jarig was en een dikke verjaardagstút van Pjut.
Over Beuker, Pjut en de Lytse Poppe
|
19 Januari 2010 | 22:01:17
|
|
Al in de auto zong ze uit volle borst "'t Is feest, tra la la want Omke die is jierdei ja ja." Ja, ze zou Omke ook feliciteren. En ja, Omke zou ook een dikke tút krijgen. Want Omke was jarig. En Pjut wist nog bést wat dat was, jarig. Daar hoorde taart bij. En Pjut houdt van taart. En vanwege die taart zong Pjut: "'t Is feest tra la la."
Toen puntje bij paaltje en Pjut bij Omke kwam, was er van die bravour in de auto weinig meer over. "Wat zou je zingen voor Omke, Pjut?" "Nee, dat hol ik net." klonk het vanachter mijn rok. "Krijgt Omke dan een handje, Pjut?" "Nee, dat hol ik net." Vastbesloten bleef ze zich achter mij verschuilen. "Krijgt Omke dan een dikke tút?" "Ja!" straalde Pjut. En Omke kreeg een dikke verjaardagskus.
En Omke? Omke is mijn kleine broertje van bijna twee meter. Als ík Omke een verjaardagstút wil geven, moet ik op mijn tenen staan. En jarig zijn, dat deed Omke al eens eerder. In 2007 om precies te zijn. Daarna heb ik er nooit meer over geschreven, en zal hij dus ook wel niet jarig zijn geweest, neem ik aan. |
|
|
|
Van een Mem en een juf Geartsje die stiekem een en dezelfde persoon bleken te zijn.
Schoolperikelen
|
08 Januari 2010 | 22:17:00
|
|
Om zeven uur stapte ze in de auto. Alleen. Zonder kinderen, zelfs zonder kinderstoeltjes. Een schooltas en een koeltasje met kolfspullen op de achterbank. Veertig minuten lang reed ze weg van haar kinderen. En in die veertig minuten transformeerde ze. Op een soort van Mega-Mindy, superman achtige manier. In die auto veranderde Mem in Juf Geartsje.
De hele dag vloog juf Geartsje door de school. Ze kletste bij met haar collegae, kopieerde, praatte de leerlingen bij over de Lytse Poppe en gaf les. Ze gaf les, nog meer les, meer les en keek na.
Tegen tienen schoof ze 's avonds de laatste stapel nagekeken schriften in haar tas. Klaar voor de volgende dag.
En na die tweede dag was ze wel toe aan een weekend van vijf dagen.
|
|
|
|
Over de eerste schooldag van Beuker of de eerste keer écht loslaten van Mem.
Over Beuker, Pjut en de Lytse Poppe
|
04 Januari 2010 | 10:31:58
|
|
In een wit wonder-winter-landschap fietsten eens een Mem met haar Beuker. Gezellig kletsend reden ze alsmaar verder van huis. Dichter en dichter naar de basisschool waar Beuker die dag voor het eerst alleen naar toe zou gaan. Al dagen had hij het erover gehad. Al dagen telde hij de nachtjes af. Al dagen hing zijn tas klaar aan de kapstok. Beuker kletste honderduit. Mem trapte. Hoe harder ze trapte, hoe beter het hielp tegen de brok in haar keel. Hoe harder ze trapte, hoe gemakkelijker ze gezellig met Beuker in de bakfiets praatte.
Op het schoolplein, op weg naar de deur vertelde hij aan iedereen die het maar wilde horen dat hij vandaag voor het eerst naar school ging. Mem mocht ook wel bij de fiets blijven, hij kon het immers zelf ook wel. Hij was er toch al eens eerder geweest?
In de gang bij de kapstokken, keek hij verlangend naar het speelgoed in de lege watertafel. Zijn jas aan de kapstok, zijn sjaal in de mouw. De veelbelovende spanning, gierend door zijn lichaam.
Eenmaal in de klas zette hij zijn beker op de tafel en gooide zijn tas in de bak. Het was alsof hij al jaren naar school ging. Enthousiast vertelde hij aan de juf dat hij vandaag ook op school kwam. Op zijn stoel werd hij stil. Keek zijn Mem met grote ogen aan. De spanning werd nu toch wel heel groot.
Nog één tút, nog even zwaaien en toen liep Mem alleen weer over het schoolplein. Alleen moest ze op de bakfiets door het winter-wonder-landschap terug naar huis.
En zelfs zoute tranen bevriezen. Als het maar koud genoeg is. |
|
|
|
Over fjoerwurken om zeven uur en een gedesillusioneerde Heit en Mem.
Over Beuker, Pjut en de Lytse Poppe
|
01 Januari 2010 | 14:10:45
|
|
"Fannejûn is it fjoerwurkfeest." (Vanavond is het vuurwerkfeest) meldde hij zo'n beetje om het uur. "Fannejûn ist it fjoerhurkfeest." papagaaide zijn zusje iedere keer.
En was het voor de rest van het land om twaalf uur pas 'vuurwerkfeest', voor Beuker en Pjut begon het al om zeven uur. Heit en Mem hadden voor de gelegenheid een doos met verschillende 'fjoerwurken' aangeschaft, aangezien er om zeven uur vooral nog veel geknald werd.
Na twee fjoerwurken had Pjut het wel gezien. "Ik geant nei binnen ta, ik hat it kâld." (Ik ga naar binnen toe, ik heb het koud.) meldde ze, en liet ze ons achter met nog ruim driekwart van alle fjoerwurken.
Toen de doos leeg, en wij koud bij de houtkachel kropen, hopende dat Beuker het belachelijk veel geld kostende, kleine pakket wél gewaardeerd had, meldde hij vol overgave: "Ik wol nóait wer fjoerwurk. It die sear oan myn earen." (Ik wil nóóit weer vuurwerk. Het deed zeer aan mijn oren.) |
|
|
|
Over Pjut die ook bést wel bij het circus kan. Als clown.
Over Beuker, Pjut en de Lytse Poppe
|
29 December 2009 | 14:00:45
|
|
Met ons bord op schoot en de kinderen op een stoof bij de salontafel, kijken we op tweede kerstdag naar het kerstcircus van Monte Carlo. Het maakt grote indruk op zowel Beuker als Pjut. Met grote ogen zitten ze te kijken. Beuker geeft een live-verslag van de moeilijke kunsten die de acrobaten op tv uithalen en vraagt keer op keer: "Dat is wol hiel moeilijk no, Mem?" Pjut kijkt alleen maar. Totdat er op tv iemand verschijnt die op een grote bal loopt, terwijl ze met kegels jongleert. Als Pjut dát ziet, schiet ze overeind. "Ik sil ek in bal pakke, en dêr op stean" (Ik zal ook een bal pakken en daar op staan) verkondigt ze beslist.
Recht voor de tv legt ze de bal neer. Nog één maal kijkt ze goed hoe de mevrouw op tv dat precies doet en dan stapt ze zelfverzekerd op de bal. De zwaartekracht maakt een einde aan haar zelfoverschatting. In haar krijsende mond welt bloed. In haar tong zitten, ter hoogte van haar hoektanden, twee donkerrode gaatjes.
Een ervaring rijker, een illusie armer. |
|
|
|
|
|
